Bakan Yumaklı GEKİS ile büyükbaş hayvanlara dijital kimlik geliyor

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Güvenli Elektronik Küpe İzleme Sistemi (GEKİS) projesiyle her büyükbaş hayvanın dijital bir kimliğe sahip olacağını duyurdu. Yumaklı, bu sistemle hayvanların doğumlarından itibaren sağlık kayıtları, aşı bilgileri ve hareketlerinin güvenli bir şekilde takip edileceğini belirtti.

Veteriner Güvenliği ve Mücadele Yöntemleri

Rusya Tarım Bakanlığı’nın ev sahipliğinde Moskova’da düzenlenen 2. Uluslararası Veteriner Güvenliği Forumu’nda konuşan Bakan Yumaklı, Türkiye’nin coğrafi konumunun getirdiği yoğun hayvan ve ürün hareketliliği nedeniyle veteriner güvenliğini erken uyarı, aşılama, izlenebilirlik ve uluslararası iş birliği üzerine kurduklarını ifade etti. Yumaklı, veteriner güvenliğinin hayvan hastalıklarıyla mücadele, gıda arz güvenliği, halk sağlığı, kırsal ekonomi ve uluslararası ticaret için önemine dikkat çekti. Özellikle SAT-1 tipi şap hastalığının yayılımına ve Türkiye’de 60 yıl sonra yeniden tespit edilmesine değinen Bakan, Bakanlığın hızla aşı geliştirip üretime başladığını ve 2025 yılında 23,8 milyon doz aşıyı sahaya göndererek büyükbaş hayvanlarda yüzde 92 aşılama oranına ulaşıldığını aktardı.

Dijitalleşme Biyogüvenliğin Parçası Oluyor

Hastalıklarla mücadelede aşılama kadar izlenebilirliğin de kritik olduğunu vurgulayan Yumaklı, GEKİS’in bu doğrultuda hayata geçirildiğini söyledi. Sistem sayesinde dijitalleşmenin biyogüvenlik sisteminin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini belirtti. Bakan, yüksek patojeniteli kuş gribiyle mücadele kapsamında risk temelli gözetim ve erken uyarı çalışmalarının sürdüğünü, ticari kanatlı işletmelerindeki biyogüvenlik kurallarının güçlendirildiğini de ekledi. Bruselloz, tüberküloz, kuduz gibi hastalıklara karşı da “Tek Sağlık” yaklaşımıyla programlar yürütüldüğünü dile getirdi.

Uluslararası İş Birliği ve Altyapı Yatırımları

Türkiye’nin transit geçiş güzergahı olmasından dolayı sınır aşan hayvan ve ürün hareketlerini biyogüvenlik açısından titizlikle takip ettiklerini belirten Yumaklı, biyolojik riskleri kontrol altında tutmak amacıyla sınır kontrol noktaları, sağlık sertifikasyonu ve risk analizleri gibi sistemleri kullandıklarını söyledi. Amaçlarının uluslararası ticaretin devamlılığını sağlarken hayvan ve halk sağlığını korumak olduğunu ifade etti. Dünya Bankası iş birliğiyle veteriner kontrol enstitülerinin altyapısını güçlendirdiklerini ve 14 BSL-2 ile 7 BSL-3 laboratuvar kazandırmayı hedeflediklerini aktaran Yumaklı, bu yatırımların hem ulusal teşhis kapasitesini hem de bölgesel erken uyarı ve uluslararası bilimsel iş birliğini artıracağını belirtti. Gıda kaynaklı biyolojik tehlikeler ve antimikrobiyal direncin de veteriner güvenliğinin parçası olduğunu vurgulayan Bakan, çiftlikten sofraya tüm gıda zincirinde biyolojik güvenliği ele aldıklarını söyledi. Yumaklı, hayvan hastalıklarının sınır tanımadığını belirterek, epidemiyolojik verilerin zamanında paylaşılması ve uluslararası iş birliği çağrısında bulundu. Türkiye’nin Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü ve FAO gibi kuruluşlarla yakın çalıştığını ve bilgi birikimini paylaşmaya hazır olduğunu sözlerine ekledi.