Türkiye, yılın ilk çeyreğinde gemi ve yat ihracatını yüzde 78,6 artırarak 585 milyon dolara taşıdı. Küresel pazardaki bu yükselişin nedenleri neler?
Türkiye’nin gemi, yat ve hizmetleri ihracatı, yılın ilk çeyreğinde (Ocak-Mart dönemi) büyük bir artış gösterdi. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, sektör ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 78,6 yükselerek 327,6 milyon dolardan 585 milyon dolara ulaştı. Bu dikkat çekici artışta küresel talep ve teslimat takvimlerindeki kaymalar etkili oldu.
Bu dönemde en yüksek ihracat Norveç’e 183,6 milyon dolar olarak gerçekleşti. Norveç’i 77,4 milyon dolarla Malta, 68’er milyon dolarla Birleşik Krallık ve Fransa takip etti. Birleşik Arap Emirlikleri ise 34,1 milyon dolarlık ihracatla listenin beşinci sırasında yer aldı.
Marshall Adaları, Panama, Tunus, Yunanistan ve Singapur da Türkiye’nin en çok gemi ve yat ihraç ettiği ilk on ülke arasına girdi.
Gemi, Yat ve Hizmetleri İhracatçıları Birliği (GYHİB) Başkanı Cem Seven, ilk çeyrekteki artışta talebin yanı sıra teslimat takvimlerindeki kaymaların etkili olduğunu belirtti. Seven, Aralık 2025’te teslim edilmesi planlanan bazı yat ve gemilerin bu yılın Ocak ve Şubat aylarına sarktığını ifade etti.
Küresel gemi ve yat ihracatının 120-140 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştığını aktaran Seven, Çin’in 63 milyar dolarla ilk sırada yer aldığını kaydetti. Güney Kore yaklaşık 30 milyar dolarla ikinci, Japonya ise üçüncü sırada bulunuyor. Türkiye ise 1,9-2,2 milyar dolarlık hacimle dünya sıralamasında 12. konumda yer alıyor.
Cem Seven, Norveç, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Hollanda ve Malta gibi ülkelerin Türkiye için önemli pazarlar olduğunu vurguladı. Malta’ya kuru yük gemileri ve tankerler, Norveç’e ise balıkçı gemileri, feribotlar ve römorkörler ihraç edildiğini açıkladı.
Norveç’e ihraç edilen fabrika balıkçı gemileri ve feribotlar yüksek işçilik ve mühendislik gerektiriyor. Özellikle alternatif yakıtlı ürünler ihracatta ön planda yer alıyor. Kuzey Avrupa ülkeleri inovasyon, tasarım ve sürdürülebilirliğe büyük önem veriyor.
Seven, Türk mühendisliğinin, işçiliğinin ve güvenirliğinin bu ülkeler nezdinde önemli olduğunu belirtti. Fabrika balıkçı gemileri gibi zorlu deniz ve hava koşullarında çalışan ürünlerde Türk tersanelerinin kalitesi öne çıkıyor.
Türkiye’nin balıkçı gemisi ihracatında uzun yıllardır dünya şampiyonu olduğunu vurgulayan Seven, en büyük rakiplerinin İspanya tersaneleri olduğunu ifade etti. Mevcut göstergeler, Türkiye’nin bu yıl da balıkçı gemisi ihracatında dünya şampiyonu olacağını işaret ediyor.
Türk gemi ve yat ürünlerinin üretim sürecinde kalitenin öne çıktığını dile getiren Seven, Avrupa’dan bakıldığında Türk tersanelerinin kaliteli ürünler ürettiğinin görüldüğünü ifade etti. Zamanında teslimat, sürdürülebilir işçilik ve müşteri odaklı satış sonrası hizmetler Türk şirketlerinin tercih edilme nedenleri arasında yer alıyor.
Türk tersaneleri, uluslararası kurallar ve gemi inşa normlarına göre gemi ve yat inşa ediyor. Seven, kalite, sürdürülebilirlik ve performansın yurt dışındaki diğer tersanelere göre daha iyi olması nedeniyle Kuzey Avrupa ülkelerinin Türk tersanelerini tercih ettiğini aktardı.
Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün 2030 hedefleri doğrultusunda yeşil dönüşüm süreci sektörde talebi artırıyor. Türk tersanelerine yurt dışından yoğun siparişler geliyor ancak artan işçilik maliyetleri nedeniyle talebin tamamının karşılanmasında zorluklar yaşanabiliyor.
Sektörün dinamiklerine uygun teşvik ihtiyacı olduğunu belirten Cem Seven, özellikle 24 metrenin altındaki teknelerin inşası sırasında uygulanan KDV muafiyetinin devam etmesi gerektiğini savundu. Geçmişte boy sınırlaması olmaksızın uygulanan bu muafiyetin yeniden genişletilmesi sektöre önemli katkı sağlayacaktır.
Seven ayrıca, döviz dönüşüm desteğinin gemi ve yat inşasına uygun olarak 6 aydan 24 aya uzatılmasının tersaneleri daha rekabetçi hale getireceğini ekledi.
Yorum Yap